Piątek, 19 Grudzień 2014  
 
Nowości

Przewodnik dla pacjenta w Irlandii

Opracowanie: lek. med. Joanna Koniorczyk

 

1. Rola lekarza rodzinnego

Lekarz rodzinny (GP - General Practitioner) jest specjalistą, który odbył odpowiednie szkolenie podyplomowe. W Polsce specjalizacja z medycyny rodzinnej trwa 4 lata i zakończona jest trzystopniowym egzaminem specjalizacyjnym. Od wejścia Polski do Unii Europejskiej polscy lekarze  mają możliwość praktykowania w Irlandii po uprzednim uzyskaniu rejestracji w Medical Council.

Każdy pacjent może sprawdzić rejestrację lekarza na stronie Medical Council wpisując w formularz jego imię i nazwisko (REGISTRATION NUMBER nie jest konieczny do wyswietlenia aktualnego stanu rejestracji danego lekarza w Irlandii).

Definicja medycyny rodzinnej: Medycyna rodzinna jest akademicką dyscypliną naukową o charakterze edukacyjnym i badawczym, opartą na dowodach naukowych i badaniach klinicznych, zorientowaną na podstawową opiekę zdrowotną.

Medycyna rodzinna umożliwia jedyną w swoim rodzaju, trwającą dłuższy czas relację lekarza z pacjentem oraz z jego rodziną. Umożliwia to efektywne działania na polu zdrowia rodziny.

Lekarz rodzinny wykonuje swój zawód promując zdrowy styl życia, zapobiegając chorobom oraz zapewniając odpowiednie leczenie i rehabilitację bezpośrednio lub poprzez usługi specjalistycznych jednostek służby zdrowia.

Lekarz rodzinny ma obowiązek ustawicznie pogłębiać  swoja wiedzę i umiejętności.

Lekarz rodzinny jest nazywany „gate-keeper” czyli otwierającym drzwi do systemu opieki zdrowotnej. Podczas wizyty lekarz decyduje czy pacjent wymaga natychmiastowej pomocy w ramach Ostrego Dyżuru tzw. emergency, czy pacjent wymaga konsultacji specjalistycznej czy też może być leczony przez lekarza rodzinnego.

2. System lekarza rodzinnego w Irlandii

Typowe praktyki lekarza rodzinnego w Irlandii działają w tzw. zespołach, w skład którego wchodzą: lekarz rodzinny, pielęgniarka, fizjoterapeuta i pracownik socjalny.

Podczas wizyty na miejscu w gabinecie można wykonać: badanie moczu testem paskowym, badanie cukru, pomiar ciśnienia, EKG. Niektóre praktyki lekarza rodzinnego (głównie polskie) maja również aparat USG, KTG.

W Irlandii większość pacjentów płaci za wizyty u lekarza GP. Koszt wizyty  to 50, 55 a czasem 60 euro w zależności od praktyki. Część lekarzy przyjmuje pacjentów posiadających tzw. kartę medyczną ang. Medical Card.  Dla posiadaczy medical card wizyty są bezpłatne. Aby otrzymać medical card trzeba spełniać odpowiednie kryteria zarobkowe. Czasem do otrzymania karty medycznej kwalifikują się pacjenci, którzy cierpią na szczególne choroby, z którymi wiążą sie wysokie wydatki.  Wszystkie osoby powyżej 70 roku życia są  uprawnione do posiadania karty medycznej bez względu na osiągane dochody. O tym czy dany pacjent kwalifikuje się czy nie do otrzymania karty medycznej decyduje Health Office.

Osoby posiadające medyczną kartę maja prawo do:

  • korzystania z nieodpłatnych usług świadczonych przez lekarza rodzinnego;
  • bezpłatnych leków (z pewnymi wyjątkami);
  • bezpłatnego korzystania z usług szpitali, ambulatoriów;
  • usług dentystycznych, okulistycznych i laryngologicznych;
  • usług położniczych i opieki nad niemowlęciem;
  • niektórych usług opieki socjalnej i indywidualnej, na przykład opieki pielęgniarki środowiskowej;
  • jednorazowych świadczeń pieniężnych wypłacanych po urodzeniu dziecka w wysokości 10,16 EUR na każde dziecko

O kartę medyczną (Medical Card) można ubiegać się online przez stronę internetową - link poniżej:

Strona www.medicalcard.ie

lub w najbliższym Health Office. Tam otrzymuje sie również listę lekarzy, którzy aktualnie mają miejsca, aby zapisać nowych pacjentów. Z formularzem należy pójść do wybranego przez siebie lekarza i porosić o podpisanie.  Karta medyczna jest przyznawana na określony czas. Po zmianie miejsca zamieszkania trzeba ponownie ubiegać sie o nowa kartę i uzyskać podpis nowego lekarza.

Osoby, które nie kwalifikują się do przyznania karty medycznej mogą ubiegać się o kartę opieki lekarza rodzinnego ang. GP’s Visits Card. Karta ta jest wydawana na podstawie oceny dochodów, ale limity dochodów są wyższe niż w przypadku karty medycznej. Posiadanie tej karty uprawnia tylko do darmowych wizyt u lekarza GP, pozostałe usługi są odpłatne tak jak dla pacjentów  nieposiadających tej karty.

3. Opieka specjalistyczna

Lekarz GP może skierować pacjenta na konsultacje i/lub leczenie do specjalisty. Czas oczekiwania na wizytę u lekarza specjalisty jest różnie długi, zależny od problemu pacjenta oraz od dostępności lekarzy. Skierowanie pacjent wysyła pocztą, zanosi osobiście do szpitala lub jest ono wysyłane faksem z przychodni lekarza GP. Po kilku dniach pacjent dostaje list z terminem wizyty. Jeżeli pacjent nie otrzyma listu w ciągu 2 tygodni należy zadzwonić do szpitala i zapytać czy szpital otrzymał list. Jeżeli pacjent posiada skierowanie do specjalisty od lekarza GP to zarówno wizyta u specjalisty jak i badania, które specjalista będzie zlecał są dla każdego pacjenta bezpłatne niezależnie od tego czy jest on posiadaczem medical card czy też nie.

Większość specjalistów irlandzkich przyjmuje również prywatnie w gabinetach prywatnych, centrach medycznych, lub prywatnej części szpitali publicznych.

Koszt prywatnej wizyty u specjalisty irlandzkiego to 160-200 euro. W Irlandii pracują również polscy specjaliści m.in. ginekolog, neurolog, psychiatra, gastroenterolog, laryngolog, ortopeda, chirurg, urolog. Koszt wizyty u polskiego specjalisty to 70-80 euro.

Lista irlandzkich specjalistów, do których lekarz GP może wystawić skierowanie jest przedstawiona poniżej:

  • alergolog
  • chirurg ogólny
  • chirurg szczękowo-twarzowy
  • chirurg plastyczny
  • dermatolog
  • endokrynolog
  • gastroenterolog
  • ginekolog
  • hematolog
  • immunolog
  • kardiolog
  • kardiolog dziecięcy
  • kardiotchorakochirurg
  • lekarz medycyny ratunkowej
  • mikrobiolog
  • neurolog
  • neurochirurg
  • neuropsycholog
  • otolaryngolog
  • okulista
  • ortopeda
  • onkolog
  • psychiatra
  • pulmonolog
  • reumatolog
  • radiolog
  • rpecjalista chorób wewnętrznych
  • specjalista chorób zakaźnych
  • specjalista  genetyki klinicznej
  • specjalista geriatrii
  • specjalista medycyny nuklearnej
  • specjalista medycyny paliatywnej
  • specjalista rehabilitacji medycznej
  • specjalista medycyny nuklearnej
  • specjalista medycyny paliatywnej
  • specjalista rehabilitacji medycznej
  • specjalista medycyny sportowej
  • specjalista medycyny tropikalnej
  • urolog
4. Ostry dyżur w Irlandii

Jeżeli lekarz uzna, że pacjent wymaga dodatkowych badań i dalszej diagnostyki szybko kieruje go na Ostry Dyżur czyli do ang. Emergency Department najbliższego w stosunku do przychodni szpitala. Lekarz GP wystawia skierowanie ang. referal letter. Pacjent, który ma skierowanie na emergency nie płaci za pobyt i za badania wykonane w ramach pobytu tam. Jeżeli pacjent udaje się na emergency sam z pominięciem lekarza rodzinnego, bez skierowania musi uiścić opłatę 100 euro.

Podobnie lekarz może wystawić skierowanie na ostry dyżur okulistyczny czy laryngologiczny.

Pod poniższym linkiem można znaleźć broszurę-asystenta pomocnego pacjentom udającym się na emergency. Znajdują się w niej najczęściej zadawane na emergency pytania i odpowiedzi w języku polskim i angielskim.

Emergency-asystent  między innymi w języku polskim (w pliku pdf)

Udając się na emergency proponuje wziąć coś do jedzenia i do picia oraz do czytania (jeżeli stan zdrowia na to pozwala) i uzbroić się w cierpliwość. Czas oczekiwania na przyjęcie przez lekarza wynosi od kilku do kilkunastu godzin.

W przypadku posiadania przez pacjenta np. ubezpieczenia podróżnego, obejmującego nagłe zachorowania, wykupionego u polskich ubezpieczycieli np. Warta, PZU, Euro 26 firmy te zwracają koszty wizyt u lekarza GP, jeżeli wizyty te dotyczyły nagłego zachorowania oraz koszty pobytu na Ostrym Dyżurze. W takich przypadkach pacjent najczęściej musi przedstawić ubezpieczycielowi faktury i raporty medyczne dotyczące swojego przypadku nagłego zachorowania aby być w zgodzie  z warunkami polisy.

5. Badania laboratoryjne

Lekarz rodzinny może kierować pacjenta na badania laboratoryjne. Badania laboratoryjne, można wykonać w irlandzkich szpitalach nieodpłatnie przedstawiając skierowanie od lekarza GP. Czas oczekiwania na pobranie krwi do badań jest różny w zależności od szpitala – od kilku dni do nawet 2 miesięcy. Wynik jest przesyłany w czasie do 2 tygodni pocztą do kierującego lekarza GP.

Badania laboratoryjne można także wykonać odpłatnie w większości polskich przychodni. Przykładowy kompleksowy pakiet badań tzw. panel podstawowy wykonywany Polskiej Przychodni, 340A North Circular Road, Phibsborough w Dublinie kosztuje 55 euro. Wynik jest dostępny już 2 dniach. W skład panelu podstawowego  wchodzą: morfologia z rozmazem,  CRP (białko ostrej fazy) – pokazuje obecność stanu zapalnego w organizmie, próby wątrobowe - AST, ALT, GGTP, lipidogram (w tym cholesterol całkowity, LDL - zły cholesterol, HDL - dobry cholesterol, trójglicerydy), glukoza, parametry nerkowe (mocznik, kreatynina, kwas moczowy), elektrolity (sód, magnez, wapń), albuminy, globuliny.

6. Badania obrazowe  (USG, rentgen, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny).

Lekarz rodzinny ma możliwość skierowania pacjenta na powyższe badania specjalistyczne. Czas oczekiwania na te badania jest różny w zależności od szpitala i wynosi od kilku dni do kilku miesięcy. Badania te można wykonać również odpłatnie (z reguły ze skierowaniem od lekarza GP lub od specjalisty). Przykładowy koszt badania USG jamy brzusznej to 130 euro, tomografia komputerowa głowy 200 euro, rezonans magnetyczny mózgu 400 euro.

7. Leczenie szpitalne.

Każda osoba przebywająca w Irlandii ma prawo do opieki szpitalnej. Osoby mieszkające w Irlandii w niewielkim stopniu współuczestniczą w kosztach opieki szpitalnej.

Od części pacjentów pobierana jest opłata w wysokości 74 euro za każdy dzień pobytu, maksymalnie do kwoty 750 euro tzn. jeżeli pacjent spędzi w szpitalu 20 dni zapłaci tylko 750 euro.

Opłata ta nie dotyczy następujących grup:

  • posiadaczy kart medycznych;
  • osób leczonych na określone choroby zakaźne;
  • osób podlegające opłatom za pobyt długoterminowy;
  • dzieci w wieku do sześciu tygodni, dzieci cierpiących na określone choroby i niepełnosprawności oraz dzieci skierowanych  na leczenie z poradni pediatrycznych oraz w następstwie szkolnych badań lekarskich;
  • osób uprawnionych do usług szpitalnych na podstawie rozporządzeń UE;
  • kobiet korzystających z usług położniczych.

W przypadkach poważnych trudności materialnych Zarząd Usług Zdrowotnych (HSE) może świadczyć usługi nieodpłatnie.

Koszt pobytu na Ostrym Dyżurze ang. emergency wynosi 100 Euro (niezależnie od ilości wykonanych tam badań). Jeżeli pacjent posiada skierowanie od lekarza GP opłata ta nie jest pobierana.

8. Ciąża - opieka położnicza oraz opieka nad noworodkiem.

W Irlandii system opieki nad kobietą ciężarną jest odmienny od tego, który jest w Polsce.

Jeżeli kobieta ma status rezydenta w Irlandii (tzn. przebywa tu dłużej niż jeden rok) lub udowodni zamiar pozostania tu na dłuższy czas zostaje włączona do bezpłatnego programu ang. Maternity and Infant Care Scheme.  Opiekę nad ciężarną sprawuje lekarz rodzinny i położnik ze szpitala. Lekarz rodzinny musi mieć podpisaną z HSE umową o świadczenie usług w ramach tego programu. Program przewiduje 7 nieodpłatnych wizyt u lekarza GP (pierwsza wizyta, jeżeli jest to możliwe, przed 12 tygodniem ciąży) i sześć dalszych wizyt w trakcie ciąży, naprzemiennie, z sześcioma wizytami na oddziale lub w szpitalu położniczym. Harmonogram wizyt może zostać zmieniony przez  lekarza rodzinnego i/lub położnika ze szpitala, w zależności od indywidualnej sytuacji pacjentki.

Jeżeli kobieta ciężarna cierpi na jakieś choroby przewlekłe np. cukrzycę lub nadciśnienie, może odbyć do 5-ciu dodatkowych wizyt u lekarza rodzinnego. Opieka w zakresie chorób współistniejących z ciążą (np. zapalenie oskrzeli czy angina), lecz z nią niezwiązanych nie wpisuje się w program Maternity and Infant Care Scheme.
W ramach tego programu, po upływie 2 tygodni od porodu, lekarz rodzinny bada dziecko a po 6 tygodniach od porodu ma miejsce nieodpłatna wizyta u GP zarówno matki jak i dziecka.
Wizyty u lekarza GP obejmują ogólne badanie lekarskie, pomiar ciśnienia krwi, wagę, badanie tętna płodu ew. KTG.

Program Maternity and Infant Care Scheme nie obejmuje natomiast badania USG czy badania ginekologicznego.

Jeżeli ciąża jest prawidłowa to USG płodu jest nieodpłatnie, dwukrotnie przeprowadzane w szpitalu. Dlatego też, podobnie jak to ma miejsce w Polsce, większość polskich pacjentek decyduje się dodatkowo na prywatne wizyty ginekologiczne.

9. Prywatne ubezpieczenia

W Irlandii istnieje dobrze rozwinięty system prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych. Trzy najbardziej popularne prywatne ubezpieczalnie to VHI, Quinn, Aviva. Polisa ubezpieczeniowa nie pokrywa kosztów leczenia chorób, na które dana osoba choruje w momencie podpisywania polisy. Przynależność do określonych programów ubezpieczeniowych pozwala na częściową refundację kosztów wizyty u lekarza GP, specjalisty, dentysty, fizykoterapeuty, logopedy, psychologa, dietetyka,  częściową refundację badań diagnostycznych oraz pobytów w szpitalach prywatnych a także inne refundacje. Posiadanie prywatnego ubezpieczenia przyspiesza termin wizyty u specjalisty oraz czas oczekiwania na planowane zabiegi operacyjne np. planową operacje przepukliny pachwinowej, dysplazji stawu biodrowego u dziecka czy wycięcia migdałka gardłowego.

10. Szczepienia w Irlandii

Dzieci i młodzież w Irlandii mają prawo do bezpłatnego wykonania niektórych szczepień uodporniających. Usługi takie świadczone są w gabinetach lekarzy pierwszego kontaktu/rodzinnym, w szpitalach, w przychodniach lekarskich lub w szkołach (w zależności od okoliczności).

W przypadku dzieci i młodzieży do lat 16 do podania szczepionki wymagana jest zgoda rodziców.

Szczepienia nie są w Irlandii obowiązkowe, ale Ministerstwo Zdrowia i Dzieci zdecydowanie zaleca je. Przed podjęciem decyzji o zaszczepieniu dziecka należy wszelkie ewentualne wątpliwości omówić z lekarzem pierwszego kontaktu/rodzinnym.
Szczepienia wykonywane są w ramach programu szczepień ochronnych u dzieci. W zależności od tego, czy dziecko urodziło się przed czy po 1 lipca 2008 r. są różne kalendarze szczepień.

Na stronie pod poniższym linkiem przedstawiono kalendarz szczepień w języku polskim.

Kalendarz szczepień

 

11. Zakup leków w Irlandii

W Irlandii  jest zarejestrowane około 20% leków mniej niż w Polsce. Na większość leków do stosowania przewlekłego, antybiotyki, silne leki przeciwbólowe itd. wymagana jest recepta od lekarza.

Leki często maja inne nazwy handlowe niż w Polsce natomiast substancja chemiczna w środku jest taka sama. Lekarz GP pomoże pacjentowi znaleźć odpowiedni zamiennik.

Osoba lub rodzina mieszkająca w Irlandii  może ubiegać sie o częściową refundacje leków w ramach programmu karty refundacji leków ang. Drug Payment Scheme.

Osoba posiadająca tę kartę okazuje ją w aptece przy zakupie leków wydawanych na receptę od lekarza, które są na liście środków refundowanych przez HSE. Apteka rejestruje zakupy dokonane za okazaniem karty, pacjent płaci za leki ale tylko do kwoty 120 euro w skali jednego miesiąca i po przekroczeniu tej kwoty w danym miesiącu kalendarzowym, apteka przestaje pobierać zapłatę za leki od pacjenta a o refundację zwróci się do HSE.

W przypadku korzystania z karty refundacji leków (DPS Card) najlepiej jest zaopatrywać się w leki w jednej aptece. Jeżeli pacjent zmuszony jest korzystać z wielu aptek w każdej będzie musiał płacić za leki do wysokości 120 euro ale wówczas o zwrot wydatków poniesionych powyżej kwoty 120 euro będzie musiał zwrócić się do HSE.

Niektóre produkty żywnościowe takie jak produkty stosowane przez pacjentów z celiakią czy mleko hipoalergiczne dla niemowląt (Nutramigen, Aptamil Pepti), a nawet niektóre sprzęty medyczne znajdują się na liście środków refundowanych przez HSE w ramach karty refundacji leków (DPS Card).

Każdy pacjent będący rezydentem w Irlandii który nie kwalifikuje się do posiadania karty medycznej (Medical Card), może złożyć wniosek i otrzymać kartę refundacji leków dla siebie i swojej rodziny, uprawniającą do częściowej, opisanej powyżej refundacji w ramach DPS Card.

Status rezydenta oznacza, że dana osoba na stałe mieszka w Irlandii (przebywa tu co najmniej rok) lub jeśli właśnie tu przybyła udowodni, że zamierza mieszkać tutaj przez co najmniej jeden rok. Wydanie tej karty nie jest uzależnione od wysokości uzyskiwanych przez pacjenta dochodów.

Formularze do ubiegania sie o tą kartę są dostępne w aptekach lub w miejscowym urzędzie opieki zdrowotnej Local Health Office. Formularz taki można też znaleźć pod poniższym linkiem:

Formularz-wniosek o DPS Card

Wypełniony formularz składa się w Local Health Office (LHO), który wydaje karty dla wszystkich członków rodziny umieszczonych we wniosku-formularzu.

W Irlandii podobnie jak w Polsce w przypadku chorób przewlekłych część leków jest zupełnie bezpłatna. Zapewnia to system świadczeń na wypadek długotrwałej choroby ang.  Long Term Illness Scheme. Choroby na które przysługują bezpłatne leki to:

  • ostra białaczka
  • wodogłowie
  • parkinsonizm
  • porażenie mózgowe
  • upośledzenie umysłowe
  • fenyloketonuria
  • mukowiscydoza
  • choroba umysłowa (u osób poniżej 16 roku życia)
  • tylny rozszczep kręgosłupa
  • moczówka prosta
  • choroby wywołane stosowaniem talidomidu
  • cukrzyca
  • padaczka
  • stwardnienie rozsiane
  • hemofilia
  • dystrofia mięśniowa.

System świadczeń na rzecz pomocy w przypadku długotrwałej choroby również nie zależy od dochodów pacjenta.  Formularze przystąpienia do tego  systemu świadczeń są  dostępne w miejscowym urzędzie opieki zdrowotnej (LHO).

Lekarz GP lub specjalista, podpisując formularz, potwierdza, że wnioskujący cierpi na daną chorobę oraz wymaga przyjmowania wymienionych leków.

Osoby cierpiące na którąkolwiek z powyższych chorób otrzymują książeczkę pacjenta cierpiącego na długotrwałą chorobę. Ta książeczka pozwala osobom chorym na bezpłatne otrzymywanie lekarstw oraz urządzeń medycznych i chirurgicznych bezpośrednio związanych z daną chorobą.

22. Pomoc socjalna dla osób chorych. Zasiłki.

W Irlandii istnieje wiele rodzajów świadczeń - dodatków udzielanych osobom chorującym na choroby przewlekłe. Stosowne formularze, które należy składać ubiegając się o te świadczenia można otrzymać w miejscowym HSE.

 

większość istniejących zasiłków:

 

  • Renta z tytułu niezdolności do pracy Invalidity Pension,

jest świadczeniem wypłacanym osobom niezdolnym do pracy z powodu choroby lub inwalidztwa. Przeważnie pacjent musi wcześniej przez 12 miesięcy otrzymywać zasiłek chorobowy Ilness benefit. To świadczenie można również otrzymać wcześniej, po krótszym okresie czasu, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, że pacjent bedzie niezdolny do pracy z powodu choroby lub inwalidztwa przez pozostałą część swojego życia. Świadczenie to jest opodatkowane. Osoba otrzymująca świadczenie jest również uprawniona do bezpłatnych przejazdów środkami miejskiego transportu  Free Travel Pass. Odpowiedni formularz, który należy złożyć ubiegając się o Free Travel Pass można znaleźć na stronie: http://www.welfare.ie/EN/Forms/Documents/ft1.pdf

Osoba, która otrzymała rentę z tytułu niezdolności  do pracy może także ubiegać się o szczególne dodatki socjalne np. pomoc w opłatach za gaz, energię elektryczną, telefon, licencję telewizyjną.

Osoba, która chce się ubiegać o rentę z tytułu niezdolności  musi spełniać kryteria ilości opłaconych składek. Odpowiedni formularz można otrzymać w lokalnym HSE. Pierwszą jego cześć pacjent wypełnia sam, drugą część wypełnia lekarz GP (polski lub irlandzki), który zna historię choroby pacjenta.

Osoba, która otrzymała rentę może również ubiegać się o możliwość podjęcia pracy (do 20 godzin w tygodniu), pod warunkiem, że praca ta może być uznana za część rehabilitacji danego pacjenta. W związku z tym pacjent musi otrzymać pisemną zgodę z Departamentu Ochrony Socjalnej przed rozpoczęciem pracy.  Departament decyduje, czy pracę można uznać za rehabilitującą dla pacjenta.

 

  • Dodatek z tytułu niepełnosprawności Disability Allowance

to dodatek przyznawany osobom, które przez co najmniej rok są niezdolne do pracy na skutek: urazu, choroby, niepełnosprawności fizycznej lub psychicznej. Dodatek przyznawany jest osobom w wieku od 16 do 66 lat, które na stałe mieszkają w Irlandii. Starając się o przyznanie go trzeba dostarczyć opinię lekarza. O przyznaniu dodatku decydują również dochody. Ubiegający się o dodatek z tytułu niepełnosprawności mogą zostać skierowani na badanie lekarskie  polski odpowiednik komisji lekarskiej). Po wysłaniu wypełnionego formularza o dodatek z tytułu niepałnosprawności wezwanie na badanie lekarskie jest dostarczane pocztą. Osoby, które nie mogą się stawić na badanie powinny niezwłocznie po otrzymaniu listu skontaktować się z Wydziałem ds. Kontroli i Oceny Medycznej Medical Review and Assessment Section. Niestawienie się  na badaniu lekarskie grozi nieprzyznaniem dodatku z tytułu niepełnosprawności.

  • Dodatek  na opiekę domową  Domicilliary Care Allowance - przyznawany jest rodzicowi lub opiekunowi dziecka poniżej 16 roku życia, które ze względu na cieżki stopień niepełnosprawności wymaga stałej opieki
  • Dodatek dla opiekunów Carer’s Allowance – wypłacany jest osobom, które opiekują się osobami,   które ze względu na wiek, niepełnosprawność fizyczną lub psychiczną wymagają pomocy
  • Dodatek dla osób niewidomych Blind Welfare Allowance.

  • Dodatek z tytułu przemieszczania się Mobility Allowance - dodatek płacony osobom, które z racji niepełnosprawności są niezdolne do swobodnego poruszania sie do pracy lub używania środków transportu miejskiego.
  • Dotacja do zakupu samochodu  Motorised Transport Grant.
  • Dodatek dla osób cierpiących na określone choroby zakaźne Infectious Diseases Maintenance Allowance- wypłacany jest osobom powyżej 16 roku życia chorującym na gruźlicę, poliomyelitis, błonicę, salmonellozę, tężec, dur brzuszny, paradury, wirusowe gorączki  krwotoczne (włączając gorączkę Lassa i chorobę Marburg)
  • Refundacja kosztów leczenia - świadczenia tego systemu obejmują:

ü  usługi stomatologiczne: leczenie stomatologiczne i wykonanie protez.

ü  świadczenia optyka/okulisty: badanie wzroku i zakup okularów.

ü  zakup aparatów słuchowych i soczewek kontaktowych.

Świadczenia te przysługują ubezpieczonym spełniającym warunki opłacania składek PRSI oraz współmałżonkom pozostającym na ich utrzymaniu. Część kosztów świadczenia lub wydanych przyrządów pokrywana jest przez pacjenta.

23. Bezpieczeństwo i higiena pracy.

Jeżeli pacjent  jest zaniepokojony warunkami bezpieczeństwa w miejscu pracy np. ma kontakt z substancjalmi chemicznymi i nie ma odpowiedniej ochrony lub jest proszony o wykonywanie czynności, do których nie ma przeszkolenia itp. powinien  skontaktować się ze specjalistą BHP w swoim miejscu pracy. Jeśli to nie przyniesie oczekiwanego rezultatu, powinien skontaktować się z Inspekcją BHP Health & Safety Authority – HSA. Ta instytucja jest odpowiedzialna za wprowadzanie oraz egzekwowanie przepisów BHP w miejscu pracy w Irlandii.

 

Sczególna sytuacja ma miejsce w przypadku kobiet w okresie ciąży, połogu i karmienia piersia, które pracują w warunkach zagrożenia zdrowia. Mają one prawo do dodatku tzw. świadczenia z tytułu zdrowia i bezpieczeństwa Health and Safety Benefit. Ten zasiłek jest wypłacany kobietom w ciąży, kobietom zaraz po urodzeniu dziecka lub w okresie karmienia piersią, które nie mogą  pozostać w miejscu pracy z uwagi na związane z tym zagrożenie dla ich zdrowia i bezpieczeństwa i którym pracodawca udzielił urlopu dla kobiet narażonych na szkodliwe warunki pracy.

Urlop dla kobiet narażonych na szkodliwe warunki pracy udzielany jest pracownicy przez pracodawcę.  W sytuacji, gdy pracodawca ten nie jest w stanie usunąć z miejsca pracy źródła zagrożenia dla jej zdrowia i bezpieczeństwa w okresie ciąży lub karmienia piersią, lub gdy nie może zlecić jej wykonywania innych zadań pozbawionych tego zagrożenia.

Prawo do tego świadczenia przysługuje:

  • kobietom w ciąży, narażonym na określone ryzyko w miejscu pracy, lub przydzielonym do pracy w nocy
  • kobietom po porodzie w okresie ostatnich czternastu tygodni, przydzielonym do pracy w nocy
  • kobietom w okresie karmienia piersią (do 26 tygodni po porodzie), narażonym na określone ryzyko w miejscu pracy Dodatkowe informacje na temat urlopu dla kobiet narażonych na szkodliwe warunki pracy można uzyskać w Urzędzie ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa – Health and Safety Authority.
  • kobietom, którym przyznano prawo do urlopu dla kobiet narażonych na szkodliwe warunki pracy, zgodnie z rozdziałem 18 Ustawy o ochronie macierzyństwa Maternity Protection Act z 1994 roku
  • kobietom spełniającym wymagane warunki ilości opłaconych składek na PRSI.

 

Pracodawca jest zobowiązany do opłacania 21 pierwszych dni trwania urlopu dla kobiet narażonych na szkodliwe warunki pracy. Przez resztę urlopu za świadczenia dla kobiet narażonych na szkodliwe warunki pracy odpowiada Ministerstwo Spraw Społecznych i Rodzinnych Department of Social and Family Affairs.

24. Wypadki w pracy. Zasiłki chorobowe.

Każdy wypadek w pracy należy natychmiast zgłosić managerowi i przerwać wykonywanie pracy. Jeżeli pacjent tego nie zrobi może mieć problemy w uznaniem zajścia jako wypadek w pracy, zwłaszcza jeżeli nie było świadków. Ma to znaczenie w przypadku ubieganie sie o poniższe zasiłki.

W przypadku wypadku w pracy lub choroby zawodowej, pacjenci w Irlandii mają dostęp do świadczeń z tytułu wypadków przy pracy oraz chorób zawodowych Occupational Injuries Benefits.

Istnieją trzy możliwe zasiłki opisane poniżej oraz system opieki medycznej Medical Care - system specjalnych świadczeń przyznawanych na koszty opieki będące wynikiem wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.

  • Zasiłek z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej Injury Benefit - wypłacany jest w przypadku niezdolności do pracy, maksymalnie przez okres 26 tygodni od daty wypadku lub wykrycia choroby zawodowej.

Ofiara wypadku przy pracy musi zgłosić ten fakt swojemu pracodawcy. Pracodawca musi podpisać, na formularzu MC1, że potwierdza, iż wypadek wydarzył się w pracy. W takim przypadku lekarz GP lub specjalista musi napisać odpowiednie zaświadczenie o niezdolności do pracy na specjalnym formularzu do Ministerstwa Spraw Społecznych i Rodzinnych (MC1, MC2).

  • Zasiłek z tytułu inwalidztwa wskutek pracy Disablement Benefit - przysługuje osobom cierpiącym z powodu utraty sprawności fizycznej lub psychicznej w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, nawet w przypadku kiedy mogą one jeszcze pracować. O zasiłek ten należy wystąpić w okresie do 3 miesięcy, w przeciwnym wypadku możliwa jest utrata części świadczenia.
  • Dodatek z tytułu niezdolności do podjęcia pracy Incapacity Supplement - przysługuje osobom korzystającym już z zasiłku z tytułu inwalidztwa Disablement Benefit, w przypadku kiedy uznane zostały za osoby niezdolne do pracy w sposób ciągły na skutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej oraz jeżeli nie posiadają prawa do korzystania z zasiłku chorobowego Illness Benefit.

Opieka medyczna Medical Care

System świadczeń z tytułu wypadków przy pracy oraz chorób zawodowych pokrywa koszty opieki medycznej przekraczające już poniesione przez regionalne zarządy do spraw zdrowia Regional Health Authorities wydatki lub wydatki w ramach usług stomatologicznych, okulistycznych, optycznych, itd. czyli Treatment Benefits.

W przypadku kiedy opieka medyczna została przyznana wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, należy poinformować o tym Ministerstwo Spraw Społecznych i Rodzinnych Department of Social and Family Affairs w okresie sześciu tygodni od rozpoczęcia korzystania z opieki.

 

25. Europejska karta ubezpieczenia zdrowotnego  (niebieska karta) EKUZ.

została wprowadzona w 2004 roku. Pozwala ona mieszkańcom Irlandii na dostęp do usług publicznej opieki zdrowotnej w krajach Unii Europejskiej oraz Szwajcarii, Islandii, Norwegii, Lichtensteinie, jeżeli podczas pobytu w ww krajach zachorujenmy lub doznamy pewnych obrażan. Karta dotyczy nagłych zachorowań lub wypadków, nie dotyczy planowanej diagnostyki i leczenia. W większości państw europejskich publiczne placówki medyczne pobierają za leczenie pewne opłaty. Aby uzyskać pomoc na podstawie tek karty należy udać sie do najbliższego lekarza lub placówki publicznego systemu opieki zdrowotnej. Za leczenie w prywatnych placówkach pacjenci musza zapłacić sami. Dotyczy to cudzoziemców posiadających EKUZ w takim samym stopniu, jak obywateli danego państwa. To znaczy,  jeżeli mieszkamy i pracujemy w Irlandii i  bedąc np. w Polsce zachorujemy na anginę możemy pójść do lekarza rodzinnego i nie zapłacimy za wizytę lub gdy złamiemy nogę nie zapłacimy za leczenie na Ostrym Dyżurze. Dlatego, że w Polsce te świadczenia są bezpłatne w ramach państwowej służby zdrowia. Natomiast, jeżeli przyjedzie do nas do Irlandii babcia i bedzie musiała skorzystać z pomocy lekarza GP musi zapłacić za wizytę 50E, podobnie musi zapłacić jeżeli pójdzie bezpośrednio – bez skierowania od lekarza GP na Ostry Dyżur 100 E . Tych opłat  polski NFZ nie zwróci, ponieważ te świadczenia  w ramach państwowej irlandzkiej służby zdrowia są płatne.

Karta nie obejmuje również transportu pacjenta lub zwłok do kraju.Taki transport wymaga specjalnych procedur i jest bardzo drogi.   Dlatego każda osoba wyjeżdżająca za granice Polski  powinna wykupić dodatkowe  prywatne ubezpieczenie na czas wyjazdu. O europejską kartą ubezpieczenia zdrowotnego  można  ubiegać sie on line:  www.ehic.ie.

26. Aborcja.

 

Aborcja w Irlandii jest  nielegalna. Artykuł 40 Konstytucji gwarantuje nienarodzonym dzieciom prawo do życia. Irlandia to jedyny kraj UE, w którym aborcja jest możliwa tylko w przypadku bezpośredniego zagrożenia życia matki. Irlandia przystępując do struktur europejskich stawiała bardzo mocno na zachowanie prawa do życia i wynegocjowała słynny „Protokół 17”, według którego traktaty przyjęte przez UE dotyczące aborcji nie obowiązują w Irlandii. W Irlandii istnieją  organizacje udzielające kobietom informacji na temat alternatyw dla aborcji. Kobiety uzyskują tam porady dotyczące możliwości adopcji lub rodziny zastępczej. Kobiety mogą uzyskać porady w zakresie szoku poaborcyjnego.  Poradnictwo jest całkowicie bezpłatne, dostępne 24 godziny na dobę, jest również obsługa w języku polskim.

 

27. Rożnice między irlandzkim a polskim systemem opieki zdrowotnej.

  • Proszę zwrócić uwagę, że w Irlandii pacjent nie otrzymuje od lekarza konsultującego żadnych dokumentów oraz nie otrzymuje karty wypisowej discharge card ze szpitala. Dokumenty te są wysyłane pocztą do wskazanego przez pacjenta podczas pobytu w szpitalu lekarza GP. Lekarz GP może udostępnić pacjentowi kopie tych dokumentów.
  • Wg irlandzkiego systemu opieki zdrowotnej lekarz GP prowadzi wspólnie ze szpitalem ciążę w ramach programu maternity scheme - wizyty te są bezpłatne dla pacjentki.
  • Jeżeli pacjentka jest badana w szpitalu przez lekarza mężczyznę, ma prawo poprosić o asystę osoby trzeciej np. pielęgniarki podczas badania.
  • Lekarze nie używają pieczątek do podbijania recept, druków, skierowań. Są natomiast zobowiązani do wpisania numeru rejestracji uzyskanego w Medical Council.

 

  1. 1. Zródła:

www.revenue.ie

www. citizieninformation.ie

www. hse.ie

www. migrantproject.ie

www.cairde.ie

www.cervicalcheck.ie

www.healthfacts.ie

www.fundacja-onkologiczna.com